Geëxecuteerde Duitser in Waardenburg
Gemeente West Betuwe > Gesneuvelde Duitse militairen > Gesneuvelde Duitsers in Waardenburg
Een Duitse militair geëxecuteerd in Waardenburg? Een onopgelost oorlogsverhaal
In september 1944 zou in Waardenburg een Duitse militair zijn geëxecuteerd. Maar wie was hij, en wat is er precies gebeurd?Over deze gebeurtenis bestaat een verhaal dat tot op heden niet volledig is opgehelderd. De identiteit van de betrokken militair is niet met zekerheid vastgesteld. Ook ontbreken vooralsnog voldoende documenten om de precieze toedracht te bevestigen.
Het verhaal
In september 1944 waren in de omgeving van Waardenburg Duitse militairen aanwezig, onder wie manschappen van luchtafweereenheden (Flak).
Volgens een plaatselijke overlevering zou een Duitse militair op 17 september 1944 zijn onderdeel hebben verlaten. Hij zou vervolgens in Waardenburg zijn gevangengenomen.
Aanvankelijk zou hij zijn opgesloten in een houten schuur tegenover de boerderij van De Wolf. Later werd hij volgens het verhaal overgebracht naar de boerderij van De Kruijff, waar hij zou zijn berecht. Waarschijnlijk was dat op de Diepersestraat 1, het verlengde van Zwarte Kade (Toentertijd wijk B 75).
Uiteindelijk zou de militair zijn geëxecuteerd. Zijn lichaam zou zijn begraven op het land van De Wolf.
Dit verhaal is interessant voor de oorlogsgeschiedenis van Waardenburg, maar de afzonderlijke gebeurtenissen zijn nog niet door onafhankelijke documenten bevestigd. Het is daarom belangrijk onderscheid te maken tussen de plaatselijke overlevering en historisch vastgestelde feiten.
Duitse militairen die in Waardenburg begraven lagen
Een brief van de gemeente Waardenburg van 10 augustus 1945 vormt een belangrijke bron voor het onderzoek naar Duitse militairen die in september 1944 in Waardenburg om het leven kwamen.
In deze brief vermeldde de gemeente acht Duitse militairen die begraven lagen bij het kruispunt van de verkeersweg van ’s-Hertogenbosch naar Utrecht en de Rijksstraatweg van Haaften via Waardenburg naar Geldermalsen.
De gemeente noteerde hun namen en overlijdensdata. Deze lagen tussen 17 en 21 september 1944.
De brief bevestigt dat er op die locatie acht Duitse militairen begraven lagen. Het document vermeldt echter niet dat een van hen was gedeserteerd, gevangengenomen of geëxecuteerd. Ook wordt er geen verband gelegd met het verhaal over de gevangenneming bij de boerderij van De Wolf.
De identiteit van de militair uit de plaatselijke overlevering kan daarom niet op basis van deze brief worden vastgesteld.
Wie was de militair?
Vooralsnog is niet met zekerheid bekend wie de Duitse militair uit het verhaal was.
Er zijn gegevens beschikbaar over Duitse militairen die in september 1944 in Waardenburg om het leven kwamen. Die informatie is echter onvoldoende om een van hen zonder aanvullend bewijs aan de vermeende executie te verbinden.
Daarom wordt op deze pagina voorlopig geen naam genoemd.
Wat moet nog worden onderzocht?
Om meer duidelijkheid te krijgen, is aanvullend onderzoek nodig naar de plaatselijke overlevering en de Duitse militaire administratie.
Vooral documenten over een eventuele militaire berechting, een vonnis of een executie zouden belangrijke aanwijzingen kunnen opleveren. Ook getuigenverklaringen of andere historische stukken over de genoemde boerderijen kunnen helpen om het verhaal nader te onderzoeken.
Totdat dergelijke bronnen beschikbaar zijn, blijft de precieze identiteit van de militair onbekend en kan niet met zekerheid worden vastgesteld of de beschreven executie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
Conclusie
Het verhaal over een Duitse militair die in september 1944 in Waardenburg zou zijn geëxecuteerd, blijft een onopgelost onderdeel van de lokale oorlogsgeschiedenis.
De gemeentelijke brief van 10 augustus 1945 bevestigt dat er acht Duitse militairen bij het kruispunt begraven lagen. De brief bewijst echter niet dat een van hen de militair uit het executieverhaal was.
Verder onderzoek moet uitwijzen wie de betrokken militair was en wat er werkelijk is gebeurd.
De identiteit van de militair is vooralsnog onbekend. De gebeurtenis blijft onderwerp van historisch onderzoek.