Gesn. Duitsers nabij G'malsen

Gemeente West Betuwe > Gesneuvelde Duitse militairen

41 overleden Duitse militairen te Geldermalsen of omgeving en tijdelijk daar begraven

Het zal mogelijk mensen kwetsen de namen te lezen van overleden Duitse militairen op Geldermalsens grondgebied. De webmaster heeft echter gemeend dat in dit historisch document hun namen niet mogen ontbreken.
Decennia na het einde van de Tweede Wereldoorlog moet het toch mogelijk zijn, althans laat ik het proberen, om tot verzoening te komen met het verleden. In deze kwestie houd ik echter terdege rekening met de gevoelens en standpunten van familieleden van omgekomen inwoners in WOII uit de gemeente Geldermalsen.

Bron: RAR in Tiel

Klik hier voor de bijzondere omstandigheden waardoor W.J. Sauck (nr. 41) om het leven is gekomen.

Overzichtskaartje (Bron: Google Maps)

Foto RAR. Tiel

Rond de bruggen bij Zaltbommel en het veer bij Tuil, waar ook de uitvaarbare schipbrug heeft gelegen, stond veel Duits luchtafweergeschut (zgn. Flak, zie foto hiernast). De schipbrug lag overdag gecamoufleerd in de haven van Tuil en werd 's nachts ingevaren als het noodzakelijk was voor Duits militair verkeer. De rivierovergangen stonden onder strenge bewaking van de Kriegsmarine.

Toelichting op overlijdenslocaties

Beesd: Jacobs en Kolb zijn allebei op 12 oktober 1944 buiten de bebouwde kom van Beesd door een geallieerde vliegtuigaanval dodelijk geraakt, terwijl ze zich met een voertuig verplaatsten.
Geldermalsen / Empel / Den Bosch: De meeste anderen stierven in de regio rond Geldermalsen — ofwel direct in Geldermalsen zelf (bijv. in een veldhospitaal/lazaret), of in naburige gevechtszones zoals Empel/Den Bosch — wat past bij de frontale gevechten tijdens de slagen rond de Maas- en Waalovergangen in oktober–november 1944.
Rossum en Waardenburg: Deze locaties in de Bommelerwaard geven aan dat niet alle slachtoffers in de directe frontlijn rond Beesd/Geldermalsen zijn gevallen, maar ook bij gevechten of incidenten verder in het oostelijke betwetergebied.

Zo wordt duidelijk:

Beesd → luchtaanval op voertuigen (12 oktober 1944)
Geldermalsen → meerdere overlijdens in lazaret / frontzone
Empel / Den Bosch → zware gevechten oktober–november 1944
Rossum & Waardenburg → verspreide front- en incidentlocaties

1. Unteroffizier Emil Fahrbach

Geboren: 14-03-1910, Niedernhall (nabij Heilbronn)
Overleden: 27-09-1944 (mogelijk 28-09-1944)
Plaats: Spoorbrug bij Geldermalsen
Eenheid: 5./Infanterie-Regiment 115 (Tr.Teil. 65 5/ I.R.115)
Toelichting eenheid: Infanterie-Regiment 115 behoorde tot de 15. Infanterie-Divisie. Deze divisie was in 1944 grotendeels vernietigd aan het Oostfront. Restanten en hergroeperingen werden in West-Europa als versterkingskernen ingezet. In Geldermalsen was het regiment onderdeel van de verdediging van het strategische spoorwegknooppunt.
Omstandigheden: Gesneuveld bij een aanval van geallieerde vliegtuigen op de spoorbrug over de Linge.

foto graf: Fred Munckhof

2. Kriegsmarine Matroos 2e klas Erich Richter

Geboren: 25-05-1926, Horní Chřibská (Oberkreibitz), Tsjechië
Overleden: 28-10-1944
Plaats: Geldermalsen (vermoedelijk omgekomen bij gevechten nabij Empel)
Eenheid: 2. Marine-Ersatz-Abteilung (Tr.Teil. 2 Mar.Ers.Abt, Kriegsm.N.24654/44 D.)
Toelichting eenheid: Marine-Ersatz-Abteilungen waren reserve-eenheden van de Kriegsmarine. Vanwege het personeelstekort aan het front werd marinepersoneel vaak als infanterie ingezet bij de verdediging van rivierovergangen en bruggen, zoals de Waal en de Maas.
Omstandigheden: Omgekomen in Geldermalsen, vermoedelijk tijdens gevechten in de sector Empel.

foto graf: Fred Munckhof

3. Soldaat Friedrich Hilsheimer

Geboren: 05-04-1925, Lampertheim
Overleden: 29-10-1944
Plaats: Den Bosch (vermoedelijk omgekomen bij gevechten nabij Empel)
Eenheid: 5./Grenadier-Regiment 745 (2459-St.Kp.Gren.u.A.Btl.124)
Toelichting eenheid: Grenadier-Regiment 745 was onderdeel van de 711. Infanterie-Divisie. Deze divisie werd in 1944 vanuit Normandië teruggetrokken en ingezet in Nederland voor de verdediging van de Maas- en Waalsector. Het regiment bestond deels uit ervaren troepen, deels uit heringezette reserve-eenheden.
Omstandigheden: Gesneuveld in de omgeving van Den Bosch, vermoedelijk bij de zware gevechten rond Empel.

foto graf: Fred Munckhof

4. Piloot Walter Heinz Nuss

Geboren: 20-12-1926, Pforzheim
Overleden: 29-10-1944
Plaats: Lazaret Geldermalsen (een dag eerder zwaargewond binnengebracht, vermoedelijk na gevechten bij Empel)
Eenheid: 4./Flieger-Ausbildungs-Bataillon 51 (8847-R.Kp.Flg.E.Btl.XII)
Toelichting eenheid: Flieger-Ausbildungs-Bataillon 51 was een opleidingsbataljon van de Luftwaffe. In 1944 werden deze opleidingseenheden vanwege het nijpende personeelstekort steeds vaker als reguliere infanterie ingezet, vaak met weinig gevechtservaring en zware verliezen als gevolg.
Familie: Ouders: Karl Nuss en Emma Dofie Waidelich. Ze woonden op de Karlstrasse 128 in Karlsruhe. Zij trouwden op 29 maart 1924 in Pforzheim, waar Walter ook werd geboren. Wanneer het gezin naar Karlsruhe is verhuisd, is niet bekend.
Bijzonderheid: Een bewaard gebleven brief van de dienstdoende legerarts Dr. Frettloeh vermeldt de omstandigheden: "Schmerzen hat er nicht aushalten muessen. Er ist ruhig eingeschlafen..."
Omstandigheden: Hij was zwaar gewond aan zijn rechter arm en been. Uiteindelijk is hieraan bezweken, onder toeziend oog van een Duitse aalmoezenier.

foto graf: Fred Munckhof

5. Unteroffizier Hans Hennig

Geboren: 19-07-1902, Zatten (?)
Overleden: 29-10-1944
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: 1./Artillerie-Regiment 397
Toelichting eenheid: Artillerie-Regiment 397 behoorde tot de 397. Infanterie-Divisie, oorspronkelijk een Oostfrontdivisie. Tegen 1944 was de divisie grotendeels opgebruikt en werden restanten als losse artillerie-eenheden defensief ingezet in Nederland.
Omstandigheden: vermoedelijk omgekomen bij gevechten nabij Empel

foto graf: Fred Munckhof

6. Obergefreiter Markus Probst

Geboren: 21-04-1904, Birkendorf
Overleden: 30-10-1944
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: Technische Festungs-Pionier-Kompanie 27 (2116-3/Brück-Bau.Ers.Btl.1)
Toelichting eenheid: Technische Festungs-Pionier-Kompanien waren gespecialiseerde genie-eenheden voor de aanleg en versterking van vestingwerken, waaronder bunkers, bruggenhoofden en loopgraven. Ze vielen onder de Festungs-Pioniere en waren cruciaal voor de Duitse verdedigingslinies langs Waal en Maas.
Adres: Hornbergerstraße 2, Gremmelsbach, nabij Triberg in het Zwarte Woud. Hier staat tegenwoordig een restaurant.
Omstandigheden: vermoedelijk omgekomen bij gevechten nabij Empel

foto graf: Fred Munckhof

7. Matroos 2e klas Gerhard Hoferichter

Geboren: 10-08-1926, Spitzkunnerdorf (Saksen)
Overleden: 31-10-1944
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: 14. Schiffsstamm-Abteilung II, Kampfkds. 1 Kp.
Toelichting eenheid: Schiffsstamm-Abteilungen waren Kriegsmarine-eenheden verantwoordelijk voor de bediening, het onderhoud en de bescherming van (ponton)bruggen en veerponten over de grote rivieren. In de Bommelerwaard en Betuwe werden zij ingezet bij de Waal- en Maasovergangen.
Omstandigheden: vermoedelijk omgekomen bij gevechten nabij Empel

foto graf: Fred Munckhof

8. Oberwachtmeister Kurt Kiwit

Geboren: 04-07-1911, Holzwickede (Nordrhein-Westfalen)
Overleden: 31-10-1944
Plaats: Hoenzadriel (nabij Kerkdriel, Bommelerwaard)
Eenheid: 4./Artillerie-Regiment 347 (227-Nz./L.W.A.R.37 A)
Toelichting eenheid: Artillerie-Regiment 347 behoorde tot de 347. Infanterie-Divisie, die actief was in het Rijn-Maasgebied. Artillerie-eenheden werden vaak losgekoppeld van hun divisie en defensief ingezet ter ondersteuning van vaste stellingen, zoals de Waalovergangen.
Omstandigheden: Overleden in Hoenzadriel

foto graf: Fred Munckhof

9. Obergefreiter Johannes Bruch

Geboren: 08-03-1914, Mülheim-Speldorf
Overleden: 06-11-1944
Plaats: Op de weg tussen Leerdam en Utrecht
Eenheid: 3./Fla.-Panzerjäger-Abteilung 256
Toelichting eenheid: Panzerjäger-Abteilung 256 was de antitankafdeling van de 256. Volksgrenadier-Divisie. Deze divisie werd in september 1944 heropgericht en ingezet ter verdediging tegen geallieerde pantserdoorbraken. De toevoeging "Fla." duidt op een combinatie met luchtafweer, typerend voor de gemengde Duitse verdedigingstactiek.
Familie: Zoon van Joseph Philipp Bruch (*10.4.1886, + 1936 in Duisburg) en Henrica Hilger (*13.4.1888, + 17.11.1970 in Mülheim an der Ruhr)
Broer Walter Josef. Trouwde op 25-08-1944 met Margaretha Hermine Hennen, was slechts drie maanden getrouwd. Beroep: Reichsbahn-arbeider. Zij woonde daar op Auf dem Lith 11/13.
Omstandigheden: Overleden op de weg tussen Leerdam en Utrecht.
foto graf: Fred Munckhof

10. Werner Vark

Geboren: 09-03-1925, Erwitte (geboren te Rixbeck, nu Lippstadt)
Overleden: 08-11-1944
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: 3./Panzerjäger-Abteilung 256
Toelichting eenheid: Zie nr. 5. Panzerjäger-Abteilung 256 was belast met het bestrijden van geallieerde tanks. In de Betuwe en Bommelerwaard werden deze eenheden ingezet langs de belangrijkste aanvalsroutes.
Familie: Ouders: Zijn ouders waren Heinrich Vark en Theresia Wurm. Ze woonden in het dorpje Rixbeck, dat toentertijd nog behoorde tot het bevolkingsregister van Störmede. Zijn moeder moest bij een bezoek aan Erwitte plotseling bevallen.
Sinds 1975 behoort Rixbeck bij Lippstadt.
Het overlijden van Werner werd pas in 1952 in het bevolkingsregister van Ehringhausen, nabij Giessen, ingeschreven onder Register-Nr. 45/1952.
Naam vermeld op gedenktafel in kerkje Rixbeck.
Omstandigheden: vermoedelijk omgekomen bij gevechten nabij Empel.

foto graf: Fred Munckhof

De naam van Werrner staat vermeld op een zgn gedenktafel in het plaatselijk kerkje van Rixbeck:

Met dank aan de plaatselijk geschiedkundige Margret Vossebuerger

11. Gefreiter Peter Dullnig

Geboren: 03-07-1902, Oberdorf
Overleden: 06-11-1944
Plaats: Empel (bij Den Bosch), tijdens gevechten met de Britse 7th Argylls
Eenheid: 3./Festungs-Infanterie-Bataillon 1409 (5131-2/Ld.Schtz.E.Btl.18)
Toelichting eenheid: Festungs-Infanterie-Bataillon 1409 was een statisch verdedigingsbataljon dat viel onder het Generalkommando LXXXVIII. Armeekorps. Taak: vaste verdediging van Waal- en Maasstellingen. Deze bataljons bestonden vaak uit oudere jaargangen, herstellende militairen of troepen zonder gevechtservaring.
Omstandigheden: Gesneuveld tijdens zware gevechten bij Empel, waar Duitse troepen de Maasovergang probeerden te houden.

foto graf: Fred Munckhof

12. Unteroffizier Johann Brenner

Geboren: 23-05-1899, Pirk (Beieren)
Overleden: 06-11-1944
Plaats: Empel (bij Den Bosch), tijdens gevechten met de Britse 7th Argylls
Eenheid: 3./Festungs-Infanterie-Bataillon 1409
Toelichting eenheid: Zie nr. 7. Festungs-Infanterie-Bataillon 1409 werd ingezet bij de verdediging van Empel, een van de brandpunten van de Duitse Maas-verdediging.
Omstandigheden: Gesneuveld tijdens de gevechten om Empel.

foto graf: Fred Munckhof

13. Gefreiter Franz Klawikowski

Geboren: 17-02-1927, Düsseldorf
Overleden: 17-11-1944 (bijna 18 jaar oud)
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: 3./Grenadier-Regiment 732 (14468-A.Kp.1 Flg.Ers.Btl.XII)
Toelichting eenheid: Grenadier-Regiment 732 was onderdeel van de 712. Infanterie-Divisie, die in 1944 delen van Zuid-Holland en de Betuwe verdedigde. Het regiment bestond deels uit ervaren soldaten, deels uit zeer jonge of oudere militairen.
Omstandigheden: Overleden aan verwondingen in het lazaret (Hauptverbandplatz) van Geldermalsen.

Bidprentje: Bron: H. van Houten

foto graf: Fred Munckhof

14. Gefreiter Alfred Schnell

Geboren: 15-04-1924, Langenbach bij Kirburg (Rheinland-Pfalz)
Overleden: 17-11-1944 (ongeval)
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: 2./Festungs-Infanterie-Bataillon 1409 (172-12/F.Ausb.Gren.Rgt.619)
Toelichting eenheid: Zie nr. 7. Festungs-Infanterie-Bataillon 1409. De toevoeging F.Ausb.Gren.Rgt.619 duidt op een veldopleidingsregiment, waar rekruten een laatste training kregen voordat ze aan het front werden ingezet.
Omstandigheden: Overleden aan de gevolgen van een ongeval.

foto graf: Fred Munckhof

15. Obergefreiter Heinz Hendrichs

Overleden: 17-11-1944
Geboren: 01-08-1921 in Bonn
Plaats: Waardenburg
Eenheid: 3./gemischte Flak-Abteilung 55 (V)
Toelichting eenheid: Gemischte Flak-Abteilung 155 (V) was een luchtverdedigingseenheid van de Luftwaffe, belast met de bescherming van strategische punten zoals de bruggen bij Zaltbommel. 'V' stond voor Versuch (test), maar duidde in de praktijk op eenheden met gemengde bewapening (zware en lichte flak).
Omstandigheden: Bewaking veerbrug Waardenburg. Waarschijnlijk gesneuveld door geallieerde artillerie. Had rugschot

Foto's : Fred van den Munckhof

Zijn ouders waren Heinz Hendrichs en Helena Fabry (1895-1947). Zij kregen samen een zoon. Zijn ouders scheidden toen Heinz nog jong was. Zijn vader was koopman en woonde in Bonn en moeder in Brebach. Op 21 februari 1933 deed Heinz zijn officiële toetreding ("Firmung") tot de Evangelische kerk.

Zijn moeder overleed kort na de oorlog en is begraven op Friedhof Beschberg in Brebach.

Officiële overlijdensakte (Bron: Manfred Hahn, Saarbruecken )

(Bron: Manfred Hahn, Saarbruecken )

Brief van leidinggevende aan moeder van Heinz (Bron: Manfred Hahn, Saarbruecken )

16. Obergefreiter Johann Behrens

Overleden: 17-11-1944 in Waardenburg
Geboren: 31-12-1924 in Bremen
Familie: Vader Heinrich B.
Eenheid: 3./gemischte Flak-Abteilung 55 (V)
Toelichting eenheid: Gemischte Flak-Abteilung 155 (V) was een luchtverdedigingseenheid van de Luftwaffe, belast met de bescherming van strategische punten zoals de bruggen bij Zaltbommel. 'V' stond voor Versuch (test), maar duidde in de praktijk op eenheden met gemengde bewapening (zware en lichte flak).
Omstandigheden: Gestorven in Waardenburg.
locatie op de begraafplaats Ysselsteyn AE-1-16

17. Unteroffizier Erich Odenbach

Geboren: 02-09-1920, Schwerfen bij Euskirchen (Nordrhein-Westfalen)
Overleden: 23-11-1944 in Rossum
Eenheid: 1137-3/A.E.A.227 (vermoedelijk een Artillerie-Ersatz-Abteilung of verbindingseenheid)
Toelichting eenheid: Deze afkorting is niet met zekerheid te duiden, maar wijst op een specifiek communicatie- of administratieonderdeel, mogelijk van de artillerie. Rossum lag in de Duitse verdedigingslinie van de Bommelerwaard.
Omstandigheden: Overleden te Rossum, begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

18. Unteroffizier Rudolf Wiesner

Geboren: 15-04-1916, een dorpje uit de gemeente Taiskirchen in Innkreis te Oostenrijk
Overleden: 29-11-1944 in Waardenburg (begraven in Geldermalsen)
Eenheid: 5./gemischte Flak-Abteilung 155 (V) / 97-9 Flak.Rgt.38
Toelichting eenheid: Gemischte Flak-Abteilung 155 (V) was een luchtverdedigingseenheid van de Luftwaffe, belast met de bescherming van strategische punten zoals de bruggen bij Zaltbommel. 'V' stond voor Versuch (test), maar duidde in de praktijk op eenheden met gemengde bewapening (zware en lichte flak). Flak-Regiment 38 viel onder het Luftwaffe Flak-kommando in Nederland.
Familie: Ouders Karl en Maria Wiesner. Broer Wilhelm gesneuveld in Rusland. Zussen Maria en Caezilia.
Bijzonderheid: De precieze doodsoorzaak is niet duidelijk. De familie liet weten dat hun ouders en grootouders hen destijds hadden verteld dat ze contact hebben gehad met collega's van Rudolf van de Tr.Teil.5./Gem. Flak Abt.155 (v) en dat die hadden gezegd dat ' Ein Vorgesetzter im Streit unseren Onkel erschossen hat'. Op het overlijdensbericht aan de familie stond: "Ongeval". Vreemd genoeg werden er na de oorlog geen persoonlijke bezittingen van Rudolf aan de familie teruggegeven, terwijl dat wel gebruikelijk was. Helaas zijn alle brieven van Rudolf uit de oorlog verloren geraakt.
Omstandigheden: Vermoedelijk betrokken bij bewaking van de veerbrug bij Waardenburg.

foto graf: Fred Munckhof

Met dank aan familieleden van Rudolf: de heren Franz Voglmayr en Hafeneder

Op het oorlogsmonument in Taiskirchen staat de naam van Rudolf Wiesner vermeld.

foto graf: Fred Munckhof

19. Unteroffizier Georg Welker (moet zijn Welter!)

Geboren: 31-07-1914, Hausen (bij Forchheim/Oberfranken, nabij Nürnberg)
Overleden: 14-12-1944 in Geldermalsen
Eenheid: 4./gemischte Flak-Abteilung 155 (V) / 52-4 Bttr.Res.Flak.Abt.191
Toelichting eenheid: Zie nr. 16. Reserve-Flak-Abteilung 191 was een reserve-eenheid ter versterking van de vaste luchtverdediging. Deze eenheden waren actief rond de Waalbruggen.
Familie: Een half jaar voor overlijden getrouwd, geen kinderen. Zijn jonge weduwe is na de oorlog hertrouwd en uit het dorpje Hausen weggetrokken.
Omstandigheden: Overleden in het lazaret van Geldermalsen. Vermoedelijk overleden aan verwondingen na geallieerde beschieting.

Rechts het geboortehuis van Georg in Hausen rond 1910 (Bron: Gerhard Batz)

Bron foto: Gerold Welker

De gedenkstenen in het centrum van Hausen met op de achtergrond de dorpsschool (Bron: Gerhard Batz)

Hausen is maar een kleine dorpsgemeenschap van 800 inwoners en de oorlogsgedenkstenen geven aan hoeveel het dorpje heeft geleden door de beide wereldoorlogen. In de 1e WO sneuvelden 8 inwoners en de 2e WO zelfs 80. Dat wil zeggen dat 1 op de 10 inwoners in de beide wereldoorlogen gesneuveld is. Feiten die tot nadenken stemmen!

20. Obergefreiter Theodor Ostlinning

Geboren: 31-10-1923 in Sassenberg
Overleden: 13-12-1944 in Zaltbommel
Eenheid: 4. Batterie / gemischte Flak-Abteilung 155 (V)
Toelichting eenheid: Gemischte Flak-Abteilung 155 (V) was een luchtverdedigingseenheid van de Luftwaffe, belast met de bescherming van strategische punten zoals de bruggen bij Zaltbommel. 'V' stond voor Versuch (test), maar duidde in de praktijk op eenheden met gemengde bewapening (zware en lichte flak).
Omstandigheden: Gestorven in Zaltbommel, waarschijnlijk bij de verdediging van de bruggen.
Extra info. Lag eerst begraven op de Alg. begraafplaats in Geldermalsen. Zou graf AE-1-20 krijgen op de Duitse Erebegraafplaats in Ysselsteyn, maar daar ligt nu Hendrik Jansen. Wellicht in januari 1957 in geboorteplaats in Duitsland herbegraven. Vandaar "Afgevoerd" op dit briefje:
Monument. Theodor wordt genoemd op het oorlogsmonument voor het stadhuis van Sassenberg. Het opschrift luidt:
EINES NUR WEISS ICH, DAS EWIG LEBT DER TOTEN TATENRUHM
DEN TAPFEREN SÖHNEN DIE DANKBARE HEIMAT

21. Ulrich Ebert

Geboren: 01-10-1924 in Büche (Kreis Saatzig)
Overleden: 13-12-1944 in Zaltbommel
Familioe: Moeder Else E. woonde in Freienwalde, Pommern, Radenbrückstrasse 31
Eenheid: 4./gemischte Flak-Abteilung 155 (V) / Flak-Ersatz-Abteilung 51
Toelichting eenheid: Flak-Ersatz-Abteilung 51 was een reserve-opleidingseenheid. Personeel werd vaak direct ingezet bij de operationele eenheden.
Omstandigheden: Gestorven in Zaltbommel, waarschijnlijk bij de verdediging van de bruggen.

foto graf: Fred Munckhof

22. Herbert Richter

Geboren: 07-06-1911
Overleden: 23-12-1944
Plaats: Onbekend
Eenheid: 7./Grenadier-Regiment 745
Toelichting eenheid: Zie nr. 3 (Gren.Regt.745, 711. Infanterie-Divisie).
Omstandigheden:

foto graf: Fred Munckhof

23. Johann Stastny

Geboren: 10-12-1912 in Wenen
Overleden: 23-12-1944 in Beesd
Eenheid: Festungs-Infanterie-Bataillon 1409
Toelichting eenheid: Festungs-Infanterie-Bataillon 1409 was een statisch verdedigingsbataljon. Deze vielen direct onder het LXXXVIII. Armeekorps en hadden als taak de 'vaste' verdediging van de Waal- en Maasstellingen.
Omstandigheden:

foto graf: Fred Munckhof

24. Karl Müller

Geboren: 31-01-1923 in Bad Homburg
Overleden: 24-12-1944
Plaats: Onbekend
Familie: Vader Wilhelm M. woonde in Bad Homburg, Alt Ganzenhaim 10
Eenheid: 10./II. Fallschirm-Flak-Regiment 12
Toelichting eenheid: Een luchtverdedigingseenheid van de Fallschirmjäger (parachutisten). Deze elite-eenheden waren betrokken bij zware gevechten tijdens en na Market Garden.
Omstandigheden:

foto graf: Fred Munckhof

25. Anton Brandl

Geboren: 27-01-1919 in Altsattl in vml. Tsjechië
Overleden: 24-12-1944
Plaats: Geldermalsen
Familie: Vader Josef B. woonde in Altsattl Post Karlstadt I
Eenheid: 10./II. Fallschirm-Flak-Regiment 12
Toelichting eenheid: Een luchtverdedigingseenheid van de Fallschirmjäger (parachutisten). Deze elite-eenheden waren betrokken bij zware gevechten tijdens en na Market Garden.
Omstandigheden:

foto graf: Fred Munckhof

26. Alois Hammerschmidt

Geboren: 22-04-1915 in Flachau, Oostenrijk
Overleden: 24-12-1944
Plaats: H.V.Pl. Geldermalsen
Familie: vrouw Karoline M. woonde in Weikertschlag, nd Donau
Eenheid: 10./II. Fallschirm-Flak-Regiment (mot.) / Flak-Abteilung Krems
Toelichting eenheid: Een luchtverdedigingseenheid van de Fallschirmjäger (parachutisten). Deze elite-eenheden waren betrokken bij zware gevechten tijdens en na Market Garden. De toevoeging '(mot.)' duidt op een gemotoriseerde eenheid.
Omstandigheden: Overleden in het lazaret in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

27. Paul Ruttkowski

Geboren: 21-03-1925 in waarschijnlijk Gelsenkirchen
Overleden: 24-12-1944
Plaats: Onbekend
Eenheid: 1./Artillerie-Regiment 1712
Toelichting eenheid: Artillerie-Regiment 1712 was een eenheid van de 712. Infanterie-Divisie.
Omstandigheden:

foto graf en Paul : Fred Munckhof

28. Heinrich Krahe

Geboren: 04-05-1917
Overleden: 25-12-1944
Plaats: Onbekend
Eenheid: Fallschirm-Flak-Regiment 12 / I. Res. Flak-Abteilung 243
Toelichting eenheid: Een luchtverdedigingseenheid van de Fallschirmjäger (parachutisten). Deze elite-eenheden waren betrokken bij zware gevechten tijdens en na Market Garden. I. Res. Flak-Abteilung 243 was een reserve Flak-eenheid.
Omstandigheden: Reg. nr. 18342

foto graf: Fred Munckhof

29. Günther Becker

Geboren: 06-06-1920 in Gotha, Thüringen
Overleden: 24-12-1944
Plaats: Bij Geldermalsen
Eenheid: 9./Fallschirm-Jäger-Regiment 17
Toelichting eenheid: Fallschirm-Jäger-Regiment 17 was een elite parachutistenregiment dat zwaar vocht in de Betuwe (o.a. bij het verdedigen van de Nederrijn).
Omstandigheden: Gesneuveld bij Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

30. Gefreiter Paul Semeradt

Geboren: 15-07-1911, Neuwelzow (Kreis Calau), huidig Tsjechië
Overleden: 30-12-1944
Plaats: Asperen
Eenheid: 1./Artillerie-Regiment 1711 (5025-St.Btl.Le.Art.Ers.Abt.3)
Toelichting eenheid: Artillerie-Regiment 1711 was onderdeel van de 711. Infanterie-Divisie. De toevoeging "Le.Art.Ers.Abt." duidt op een lichte artillerie-reserve-eenheid.
Omstandigheden: Overleden te Asperen, begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

31. Gefreiter Karl Laue

Geboren: 17-03-1908, Mönchengladbach
Overleden: 01-01-1945
Plaats: Bij beschieting van de brug over de Waal in Waardenburg
Eenheid: 8./Fallschirmjäger-Regiment 17 (69-Fl.H.Kdtr.M.Gladbach)
Toelichting eenheid: Fallschirmjäger-Regiment 17 was een elite-eenheid van de Luftwaffe die zwaar vocht in de Betuwe, onder andere bij het verdedigen van de Nederrijn. De inzet van parachutisten als reguliere infanterie was gebruikelijk in de laatste fase van de oorlog.
Omstandigheden: Omgekomen bij beschieting van de Waalbrug bij Waardenburg, begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

32. Technische Inspecteur Walter Nisch

Geboren: 12-03-1909
Overleden: 17-01-1945
Plaats: Onbekend
Eenheid: Stab II./Fallschirm-Flak-Regiment 12
Toelichting eenheid: De staf van het tweede bataljon van Fallschirm-Flak-Regiment 12. Dit was een luchtverdedigingseenheid van de Fallschirmjäger, belast met de bescherming van troepenconcentraties en strategische punten tegen luchtaanvallen.
Omstandigheden: begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

33. Obergefreiter Gerardus Marinus Eshuijs

Geboren: 08-02-1917, Zaandam
Overleden: 13-04-1945
Plaats: Geldermalsen (konvooi beschoten door geallieerd vliegtuig)
Eenheid: Onbekend (vermoedelijk SS / Duitse dienst)
Toelichting eenheid: Het is onduidelijk of hij vrijwillig diende, als dwangarbeider tewerkgesteld was of als 'etnisch Duitser' (Reichsdeutscher) was ingelijfd. Volgens archiefstukken zou hij als SS'er in Duitsland hebben gewerkt.
Familie:

Ouders: los werkman Gerardus Marinus Eshuijs (*A'dam 1882) en Maria Wilhelmina Ditjeer (*A'dam 1891).

Huwelijk: 18-10-1939 met Adriana Johanna (Annie) van den Bor, samen één dochter.

Kapper Jan Cornelis Gerardus Eshuijs, een neef van Gerard uit Wormerveer, zat bij het verzet in Koog aan de Zaan en werd als gevolg hiervan op 23 februari 1944 in de duinen bij Zandvoort gefusilleerd.

Omstandigheden: Omgekomen toen zijn konvooi werd beschoten door een geallieerd vliegtuig. Begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

Brief van een advocatenkantoor betreffende Gerard Eshuijs aan de gemeente Geldermalsen.

34. Unteroffizier Paul Hub

Geboren: 04-02-1921, Medard (nabij Bad Kreuznach)
Overleden: 23-04-1945
Plaats: Lazaret Geldermalsen (zwaargewond bij gevechten nabij Hedel)
Eenheid: 2./Fallschirm-Pionier-Bataillon 2
Toelichting eenheid: Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 was een geniebataljon van de Fallschirmjäger, gespecialiseerd in aanleg en vernieling van bruggen, bouw van verdedigingswerken en het ruimen van hindernissen. Elite-eenheid met zware gevechten in de laatste oorlogsmaanden.
Omstandigheden: Zwaargewond geraakt bij gevechten rond Hedel, overleden in lazaret Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

35. Stabsgefreiter Egid Nannich

Geboren: 25-02-1921, Waldsassen nabij Bayreuth, Beieren, Tsjechische grens
Overleden: 23-04-1945
Plaats: Kerkdriel
Eenheid: 2./Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 (992-2/Flug.A.R.63)
Toelichting eenheid: Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 was actief in de Bommelerwaard tijdens de geallieerde Operatie Orange (23-25 april 1945).
Omstandigheden: Gesneuveld in Kerkdriel, begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

36. Obergefreiter Ernst Klein

Geboren: 15-03-1925, Calb (?)
Overleden: 23-04-1945
Plaats: Geldermalsen
Eenheid: 2./Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 (210321/213)
Toelichting eenheid: Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 was een geniebataljon van de Fallschirmjäger, gespecialiseerd in aanleg en vernieling van bruggen, bouw van verdedigingswerken en het ruimen van hindernissen. Elite-eenheid met zware gevechten in de laatste oorlogsmaanden.
Omstandigheden: Zwaargewond geraakt bij gevechten nabij Hedel in de Bommelerwaard, overleden in lazaret Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

37. Gefreiter Heinz Luttges

Geboren: 22-02-1926, Wevelinghoven (Rhein-Kreis Neuss)
Overleden: 23-04-1945
Plaats: Kerkdriel
Eenheid: 2./Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 (210320/52)
Toelichting eenheid: Fallschirm-Pionier-Bataillon 2 was een geniebataljon van de Fallschirmjäger, gespecialiseerd in aanleg en vernieling van bruggen, bouw van verdedigingswerken en het ruimen van hindernissen. Elite-eenheid met zware gevechten in de laatste oorlogsmaanden.
Omstandigheden: Gesneuveld in Kerkdriel, begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

38. Stabsgefreiter Hermann Röseling

Geboren: 06-01-1913, Hiesfeld (Kreis Wesel)
Overleden: 23-04-1945
Plaats: Waarschijnlijk omgekomen bij gevechten nabij Kerkdriel
Eenheid: 1./Volksgrenadier-Regiment 951 / 5. schwere Flak-Abteilung 642
Toelichting eenheid: Volksgrenadier-Regiment 951 was onderdeel van een nieuw opgerichte Volksgrenadier-Divisie (waarschijnlijk 361. Volksgrenadier-Divisie). Deze divisies werden haastig samengesteld uit resten van andere eenheden, marine- en luchtmachtpersoneel en zeer jonge of oudere dienstplichtigen. De 5. schwere Flak-Abteilung 642 was een zware luchtafweereenheid.

foto graf: Fred Munckhof

39. Obergefreiter Otto Ernst

Geboren: 14-05-1903, Munzesheim (Kreis Bruchsal)
Overleden: 25-04-1945
Plaats: Bommelerwaard
Eenheid: 3./Grenadier-Regiment 951 (361. Volksgrenadier-Divisie)
Toelichting eenheid: werd overgeplaatst naar het 951 Grenadiers Regiment (361. Volksgrenadier-Divisie) en als infanterist ingezet. Deze divisie stond onder commando van generaal-majoor Alfred Philippi, met hoofdkwartier in Beusichem.

Grenadier-Regiment 951 was een van de regimenten van de 361. Volksgrenadier-Divisie, ingezet in de Bommelerwaard.

Omstandigheden: Omgekomen in de Bommelerwaard, begraven in Geldermalsen.

foto graf: Fred Munckhof

Bron foto: Collectie Manhard Arlow

foto graf: Fred Munckhof

40. Unteroffizier Burghart Arlow

Geboren: 06-11-1914, Wenen (Oostenrijk)
Overleden: 23-04-1945
Plaats: Kerkdriel
Eenheid: 133 A-5 / Flak-Regiment 8 (later 3./Grenadier-Regiment 951, 361. Volksgrenadier-Divisie)
Toelichting eenheid: Flak-Regiment 8 was een luchtverdedigingseenheid. In februari 1945 werd Arlow overgeplaatst naar het 951 Grenadiers Regiment (361. Volksgrenadier-Divisie) en als infanterist ingezet. Deze divisie stond onder commando van generaal-majoor Alfred Philippi, met hoofdkwartier in Beusichem.
Familie:
Vrouw en zoon Guenter (*mei 1944). Twee keer per jaar kwam hij even thuis bij zijn gezin. Het gezin was zelden compleet. Voor het laatst in mei 1944 bij de geboorte van zijn zoon.
Beroep:
Oostenrijk was door Duitsland geannexeerd en dat betekende dat Burghart als dienstplichtige werd opgeroepen. Hij was elektrotechnisch ingenieur en kreeg dan ook een technische functie bij de luchtdoelartillerie, waar hij onderofficier was. Hij hield zich bezig met microfooninstallaties waarmee naar vliegtuiggeluiden werd gezocht en later met de eerste radarinstallaties.
Omstandigheden: Tijdens de zgn. Operation Orange van 23 - 24 - 25 april 1945, werd door de Engelsen en de Prinses Irene Brigade vruchtenloze poging gedaan om de Bommelerwaard te bevrijden. In het westen stak de Prinses Irenebrigade bij Hedel de Maas over en aan de oostkant bij Alem de Royal Marines. De aanval leidde tot onnodig bloedvergieten en Burghart Arlow was een van de drie Duitse slachtoffers die in Kerkdriel vielen. De in Hedel gesneuvelde Duitsers werden in Zaltbommel begraven. Degenen die waren omgekomen in Kerkdriel en Rossum werden op de algemene begraafplaats in Geldermalsen begraven.

Zie hierover ook bericht op WW2slachtoffersbommelerwaard

41. Walther Sauck

Geboren: 08-12-1907, Lübeck (D)
Overleden: Begin september 1944 (rond Dolle Dinsdag)
Plaats: Langs de Rijksweg van Tiel naar Gorinchem (bij Meteren)
Eenheid: 2613-OI/Infanterie-Ersatz-Bataillon 154
Toelichting eenheid: Infanterie-Ersatz-Bataillon 154 was een reserve-eenheid. Sauck werd zeer tegen zijn zin ingelijfd omdat hij zich niet had kunnen naturaliseren voor de oorlog.
Bijzonderheid: Woonde in Amsterdam met gezin, bezocht hen regelmatig in burgerkleding. Werd mogelijk als deserteur gezien en ter plekke doodgeschoten door eigen collega's. Lijk gevonden in een mangat. In juli 1945 gemeld, herbegraven in Geldermalsen. In september 1948 opgegraven en overgebracht naar De Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam (wens echtgenote).
Omstandigheden: Doodgeschoten, vermoedelijk door eigen troepen.

Onderaan deze brief van de gemeente wordt de plaats beschreven waar het slachtoffer precies werd gevonden in Meteren

Bron: RAR, Tiel

Tabakskerver Walther Johannes Sauck was geboren op 8 december 1907 in Lübeck. Zijn ouders waren Hermann Albert Sauck en Katharina Anna Blöcher. Walther kwam in september 1929, midden in de economische crisis, naar Amsterdam.

Walther en de Amsterdamse Cornelia Johanna Struwe (1911-2003) trouwden op 5 juni 1935 in Amsterdam en op 6 maart 1937 werd hun dochter C. J. geboren in Amsterdam. Ze hadden toen samen een tabakszaak op de Planciusstraat 77 hs te Amsterdam. (zie foto)

Een broer van Cornelia, sigarenwinkelier David Evert Struwe (*1909-1975), trouwde met een zus van Walther Sauck: Elisabeth Katharina Frieda (*1914-1994). Zij kregen in Amsterdam samen vijf kinderen in de periode 1939-1952. Zij woonden op de Bosch en Lommerweg 39 lh.

Zijn weduwe Cornelia trouwde in augustus 1953 met Hendrik Wiedeman (1925-2000), die al een zoon H. (*1947) had en een dochter S. (*1948). Het huwelijk hield niet lang stand en in 1960 werd de scheiding uitgesproken.
Twee jaar tevoren was haar dochter "Lia" al met haar man en kind naar Australië geëmigreerd en moeder Cornelia ("Cor") volgde haar in maart 1961 naar Oak Flats, New South Wales, Australië.

Bron foto's: Lia Hollen-Sauck

Met dank aan de leden van het Stamboomvragenforum, met name Ludmilla van Santen

Bron foto's grafstenen: www.findagrave.com

Herdenken en verzoenen van omgekomen Duitse militairen. Ook de bekende onderzoeker Richard Schoutissen is te zien en te horen.

Duitse soldaten worden voortaan waardig begraven.