Georg Welker redt Beesdse jongen
Gemeente West Betuwe > Gesneuvelde Duitse militairen
Mysterie rond redding Beesdse jongen (1944) lijkt opgelost
Auteur: Richard van de Velde.
Auteur: Richard van de Velde.
81 jaar na de Tweede Wereldoorlog komt een bijzondere gebeurtenis uit de laatste oorlogsmaanden opnieuw naar voren. Uit historisch onderzoek blijkt met grote waarschijnlijkheid dat een Duitse militair het leven redde van een jongen uit Beesd en kort daarna zelf aan zijn verwondingen overleed.
Het verhaal draait om de Beesdenaar Adriaan Piek (1932–2025). Binnen zijn familie vertelde hij dat hij als jongen tijdens de oorlog werd gered door een Duitse soldaat. Terwijl geallieerde vliegtuigen een Duitse militaire colonne beschoten, zou de militair hem van de weg hebben gehaald en met zijn lichaam hebben beschermd. De soldaat werd daarbij dodelijk getroffen.
Het verhaal draait om de Beesdenaar Adriaan Piek (1932–2025). Binnen zijn familie vertelde hij dat hij als jongen tijdens de oorlog werd gered door een Duitse soldaat. Terwijl geallieerde vliegtuigen een Duitse militaire colonne beschoten, zou de militair hem van de weg hebben gehaald en met zijn lichaam hebben beschermd. De soldaat werd daarbij dodelijk getroffen.
Lange tijd bleef dit een familieverhaal zonder naam of verdere details. Door onderzoek naar Duitse militairen die in deze periode in de regio omkwamen, zijn nu sterke aanwijzingen naar voren gekomen voor de identiteit van deze soldaat.
Duitsers in Beesd
In september 1944 verschenen voor het eerst Duitse troepen in Beesd. Op verschillende straathoeken werden grote witte pijlen op muren geschilderd met de tekst “Einheit Buchta”. Ze wezen naar de Voorstraat, waar een Duitse officier zijn hoofdkwartier had gevestigd in de rooms-katholieke pastorie.
In september 1944 verschenen voor het eerst Duitse troepen in Beesd. Op verschillende straathoeken werden grote witte pijlen op muren geschilderd met de tekst “Einheit Buchta”. Ze wezen naar de Voorstraat, waar een Duitse officier zijn hoofdkwartier had gevestigd in de rooms-katholieke pastorie.
Door het oprukken van de geallieerde legers in Zuid-Nederland werden daarna veel Duitse soldaten in het dorp ingekwartierd. Vooral langs de Parkweg verbleven militairen in boerderijen, waaronder die van de familie Piek.
HuizeKamp op de Parkweg in Beesd
Beschieting op de Parkweg
Een belangrijke herinnering betreft een gebeurtenis uit de winter van 1944. Het verhaal over Adriaan Piek werd in 2013 verteld door Henny van Rixel-Piek, die het had gehoord van haar moeder, Lies Piek-Kok (1922–2008), een schoonzus van Adriaan. Zij beschreef hoe de toen twaalfjarige Adriaan tijdens een beschieting op de Parkweg door een Duitse soldaat in veiligheid werd gebracht.
Een belangrijke herinnering betreft een gebeurtenis uit de winter van 1944. Het verhaal over Adriaan Piek werd in 2013 verteld door Henny van Rixel-Piek, die het had gehoord van haar moeder, Lies Piek-Kok (1922–2008), een schoonzus van Adriaan. Zij beschreef hoe de toen twaalfjarige Adriaan tijdens een beschieting op de Parkweg door een Duitse soldaat in veiligheid werd gebracht.
Volgens haar herinnering gingen de Duitse soldaten die bij de familie Piek waren ingekwartierd ’s morgens naar een kokswagen aan de Parkweg. Op een ochtend liep de twaalfjarige Adriaan over de weg, op weg naar de kerk. Op dat moment verschenen geallieerde vliegtuigen, die laag over de Parkweg vlogen en Duitse voertuigen aanvielen.
“Er was paniek en iedereen dook de greppel in,” vertelde zij. “De kinderen wisten niet wat er gebeurde.”
Een Duitse militair, die al dekking had gezocht, zou toen zijn teruggelopen om de overstuur geraakte jongen van de weg te halen. Tijdens die actie werd de militair geraakt; korte tijd later overleed hij aan zijn verwondingen.
De familie kende de soldaat, omdat hij bij hen was ingekwartierd. Volgens Lies Kok vertelde hij dat hij smid van beroep was. Zij herinnerde zich dat hij eens een foto liet zien waarop hij met enkele knechten stond, van wie volgens hem de meesten inmiddels in de oorlog waren omgekomen.
“Er was paniek en iedereen dook de greppel in,” vertelde zij. “De kinderen wisten niet wat er gebeurde.”
Een Duitse militair, die al dekking had gezocht, zou toen zijn teruggelopen om de overstuur geraakte jongen van de weg te halen. Tijdens die actie werd de militair geraakt; korte tijd later overleed hij aan zijn verwondingen.
De familie kende de soldaat, omdat hij bij hen was ingekwartierd. Volgens Lies Kok vertelde hij dat hij smid van beroep was. Zij herinnerde zich dat hij eens een foto liet zien waarop hij met enkele knechten stond, van wie volgens hem de meesten inmiddels in de oorlog waren omgekomen.
Ooggetuige op het ijs
Een tweede, onafhankelijke getuigenis kwam naar voren in een gesprek met Ann van Hazendonk-Vink, die in maart 2026 op 91-jarige leeftijd haar herinneringen deelde.
Een tweede, onafhankelijke getuigenis kwam naar voren in een gesprek met Ann van Hazendonk-Vink, die in maart 2026 op 91-jarige leeftijd haar herinneringen deelde.
In december 1944 speelde zij als negenjarig meisje op het ijs in de sloten langs de Parkweg, de “Parkedel”. Zij zag een Duitse militaire colonne voorbijtrekken, toen plotseling geallieerde vliegtuigen verschenen en de voertuigen begonnen te beschieten. “Het was heel angstig en we doken meteen tegen de zijkant van de sloot,” vertelde zij. Volgens haar herinnering werd bij die aanval een Duitse militair dodelijk getroffen.
Huizekamp op de Parkweg in Beesd, Linksboven Adriaan Piek en rechtsboven Georg Welker (bron foto: R. van de Velde)
Sporen van de aanval
Sporen van de beschieting zijn nog altijd zichtbaar. In “Huizekamp” langs de Parkweg, waar destijds de familie Kroeze woonde, zitten kogelgaten in de muur boven het raam.
Sporen van de beschieting zijn nog altijd zichtbaar. In “Huizekamp” langs de Parkweg, waar destijds de familie Kroeze woonde, zitten kogelgaten in de muur boven het raam.
Sterke aanwijzingen voor de identiteit
Verschillende onafhankelijke aanwijzingen wijzen in dezelfde richting. Het gaat om een Duitse militair die:
Verschillende onafhankelijke aanwijzingen wijzen in dezelfde richting. Het gaat om een Duitse militair die:
– in december 1944 in Beesd aanwezig was
– deel uitmaakte van een eenheid die colonnes moest beschermen tegen geallieerde vliegtuigen
– tijdens een luchtaanval gewond raakte
– kort daarna overleed in het lazaret van Geldermalsen
Deze combinatie van factoren komt overeen met de gegevens van Georg Welker, onderofficier bij een mobiele luchtafweereenheid van de Luftwaffe (gemischte Flak-Abteilung 155 (V)). Hij overleed op 14 december 1944 in Geldermalsen aan verwondingen die hij kort daarvoor had opgelopen.
– deel uitmaakte van een eenheid die colonnes moest beschermen tegen geallieerde vliegtuigen
– tijdens een luchtaanval gewond raakte
– kort daarna overleed in het lazaret van Geldermalsen
Deze combinatie van factoren komt overeen met de gegevens van Georg Welker, onderofficier bij een mobiele luchtafweereenheid van de Luftwaffe (gemischte Flak-Abteilung 155 (V)). Hij overleed op 14 december 1944 in Geldermalsen aan verwondingen die hij kort daarvoor had opgelopen.
Contact met familie in Duitsland
Om meer over deze soldaat te weten te komen werd contact gezocht met zijn geboortedorp Hausen bij Forchheim in Beieren. Daarbij hielp de lokale historicus Gerhard Batz. Uit gesprekken met familieleden bleek dat Welker uit een schoenmakersgezin kwam. Het familiebedrijf werd overgenomen door zijn oudere broer.
Batz sprak daarnaast met een inmiddels 87-jarige neef van Georg Welker. Die kon zich door zijn jonge leeftijd tijdens de oorlog weinig concrete details herinneren, maar achtte het wel goed mogelijk dat Welker geregeld werkte in de smederij van zijn zwager in Hausen. Volgens hem heeft Georg Welker het smidsvak waarschijnlijk niet beroepsmatig uitgeoefend, maar kan hij er wel ervaring mee hebben gehad.
Die informatie sluit opmerkelijk aan bij de herinnering van Lies Kok, die vertelde dat de Duitse soldaat in Beesd had gezegd dat hij smid was.
Volledige bevestiging via officiële documenten ontbreekt vooralsnog. Archiefmateriaal uit Hausen is na de oorlog grotendeels verloren gegaan, waardoor bijvoorbeeld een overlijdensakte niet meer beschikbaar is. Dit hangt samen met de chaotische situatie in Duitsland na 1945, toen veel documenten verloren zijn gegaan.
Om meer over deze soldaat te weten te komen werd contact gezocht met zijn geboortedorp Hausen bij Forchheim in Beieren. Daarbij hielp de lokale historicus Gerhard Batz. Uit gesprekken met familieleden bleek dat Welker uit een schoenmakersgezin kwam. Het familiebedrijf werd overgenomen door zijn oudere broer.
Batz sprak daarnaast met een inmiddels 87-jarige neef van Georg Welker. Die kon zich door zijn jonge leeftijd tijdens de oorlog weinig concrete details herinneren, maar achtte het wel goed mogelijk dat Welker geregeld werkte in de smederij van zijn zwager in Hausen. Volgens hem heeft Georg Welker het smidsvak waarschijnlijk niet beroepsmatig uitgeoefend, maar kan hij er wel ervaring mee hebben gehad.
Die informatie sluit opmerkelijk aan bij de herinnering van Lies Kok, die vertelde dat de Duitse soldaat in Beesd had gezegd dat hij smid was.
Volledige bevestiging via officiële documenten ontbreekt vooralsnog. Archiefmateriaal uit Hausen is na de oorlog grotendeels verloren gegaan, waardoor bijvoorbeeld een overlijdensakte niet meer beschikbaar is. Dit hangt samen met de chaotische situatie in Duitsland na 1945, toen veel documenten verloren zijn gegaan.
Een zeldzaam verhaal
Ook binnen de familie Piek leeft het verhaal nog steeds. In maart 2026 liet Joselyn Piek, een dochter van Adriaan Piek in Canada, weten dat haar vader dit verhaal inderdaad had verteld.
Ook binnen de familie Piek leeft het verhaal nog steeds. In maart 2026 liet Joselyn Piek, een dochter van Adriaan Piek in Canada, weten dat haar vader dit verhaal inderdaad had verteld.
Het verhaal uit Beesd staat bovendien niet helemaal op zichzelf. In Nederland is slechts één ander geval bekend waarbij een Duitse militair wordt herdacht omdat hij Nederlandse kinderen redde. In 1944 redde de jonge soldaat Karl-Heinz Rosch in het Brabantse Riel twee kinderen, maar kwam daarbij zelf om het leven. In 2008 werd daar een standbeeld voor hem onthuld.
Conclusie
Absolute zekerheid ontbreekt, maar de beschikbare bronnen en getuigenissen wijzen opvallend eensgezind in dezelfde richting. De combinatie van tijd, plaats, militaire eenheid en overlijden maakt het zeer waarschijnlijk dat het hier gaat om Georg Welker. Daarmee krijgt het verhaal van Adriaan Piek naar alle waarschijnlijkheid alsnog een naam.
Absolute zekerheid ontbreekt, maar de beschikbare bronnen en getuigenissen wijzen opvallend eensgezind in dezelfde richting. De combinatie van tijd, plaats, militaire eenheid en overlijden maakt het zeer waarschijnlijk dat het hier gaat om Georg Welker. Daarmee krijgt het verhaal van Adriaan Piek naar alle waarschijnlijkheid alsnog een naam.