Heinz Bulling
Gemeente West Betuwe > Gesneuvelde Duitse militairen > Gesneuvelde Duitsers in Waardenburg
Erwin Heinz Bulling – de jonge Duitse militair die in Waardenburg omkwam
foto graf: Fred Munckhof
Geboren: 2 november 1927 in Häslich, Saksen, Duitsland
Overleden: 21 september 1944 in Waardenburg, Nederland
Leeftijd: 16 jaar
Militair onderdeel: 3./gemischte Flak-Abteilung 155 (V)
Erkennungsmarke: 1099 – R.A.D. II/153
Oorspronkelijke begraafplaats: bij het kruispunt van de Rijksweg en de weg naar Haaften in Waardenburg
Herbegraven: december 1949 op de Duitse militaire begraafplaats in Ysselsteyn, Limburg
Een jonge Duitse militair
Erwin Heinz Bulling was pas zestien jaar oud toen hij in september 1944 in Nederland om het leven kwam. Hij werd geboren op 2 november 1927 in Häslich, een dorp in Saksen dat tegenwoordig deel uitmaakt van de gemeente Haselbachtal.
Dankzij Duitse militaire gegevens, informatie uit zijn geboorteplaats en onderzoek naar zijn familie is een deel van zijn levensgeschiedenis bekend geworden.
Zijn overlijden in Waardenburg staat vermeld op een Duitse persoons- en gravenkaart. Daarop worden ook zijn militaire onderdeel en zijn identificatieplaatje genoemd.
Duitse persoons- en gravenkaart van Erwin Heinz Bulling. Hierop staan onder meer zijn geboortedatum, militaire onderdeel, Erkennungsmarke, overlijdensdatum en plaats van overlijden: Waardenburg. Bron: Duitse archiefstukken.
Zijn militaire gegevens
Bulling was ingedeeld bij de Duitse luchtafweer, de Flak. Op zijn persoons- en gravenkaart staat het volgende onderdeel vermeld:
3./gem. Flak-Abt. 155 (V)
Zijn Erkennungsmarke, de militaire identificatieplaat, droeg het nummer:
1099 – R.A.D. II/153
De aanduiding R.A.D. verwijst naar de Duitse Reichsarbeitsdienst, de arbeidsdienst. De gegevens op zijn identificatieplaat vormen een aanknopingspunt voor het onderzoek naar zijn militaire registratie en loopbaan.
Een tweede jongen met een opvallend vergelijkbare Erkennungsmarke
Tijdens het onderzoek kwam nog een andere zeer jonge Duitse militair naar voren: Rudolf Flickschuh. Hij werd geboren op 14 april 1927 en kwam op 11 september 1944 in Waardenburg om het leven. Ook hij was dus pas 17 jaar oud.
Zijn Erkennungsmarke was: 1105 – RAD M.153
In een overzicht van de in Waardenburg omgekomen Duitse militairen wordt hij vermeld als Arbeitsmann en wordt een verbinding gelegd met 3./Gen.155(V), RAD-Abt. 2/156.
De overeenkomst tussen beide identificatieplaatjes valt op:
Heinz Bulling: 1099 – R.A.D. II/153
Rudolf Flickschuh: 1105 – RAD M.153
Ook hun leeftijden en het tijdstip waarop zij in Waardenburg omkwamen, maken de overeenkomst interessant. Toch moet hier voorzichtig mee worden omgegaan. Deze overeenkomsten zijn een aanwijzing voor nader onderzoek, maar geen bewijs dat beide jongens bij hetzelfde onderdeel dienden of elkaar hebben gekend. Het is mogelijk dat de nummers verwijzen naar eenzelfde RAD-structuur of registratie, terwijl zij later bij verschillende militaire onderdelen terechtkwamen.
Woonhuis fam. Bulling (Bron J. Schäfer)
(Bron J. Schäfer)
Op een foto uit ongeveer 1935 is het huis te zien. (zie pijl) Links staat de school waar Heinz vermoedelijk naar school ging. Daarachter bevond zich het Rittergut en daarachter een afval- of steenpuinberg van een van de vele steengroeven. In het midden van de foto is de Haselbachmühle te zien.
De familie Bulling in Häslich
De volledige naam van de jonge militair was Erwin Heinz Bulling. Zijn ouders waren Erwin Martin Bulling en Lina Frida Bulling, geboren Buhrig. Zij trouwden op 12 juli 1924.
Het echtpaar kreeg vijf kinderen:
- Frida Irmgard Bulling, geboren op 3 mei 1926, later Höhne.
- Erwin Heinz Bulling, geboren op 2 november 1927.
- Ursula Wilfriede Bulling, geboren op 8 augustus 1930, later Blaubach.
- Wilfriede Erika Bulling, geboren op 10 november 1933, later Paditz.
- Erika Hanni Bulling, geboren op 22 februari 1942, later Kreische.
Heinz was het tweede kind en de enige zoon van het gezin.
Op 29 maart 1942 werd hij in Bischheim bevestigd. Hij was toen veertien jaar oud.
Het gezin woonde in Häslich, op het voormalige huisnummer 36 g. Het huidige adres is Am Mühlberg 3. De woning was destijds eigendom van Friedrich Rietscher KG Sächsische Granitwerke Häslich.
De omgeving van Häslich werd gekenmerkt door granietgroeven. Volgens de plaatselijke historicus Jürgen Schäfer is het mogelijk dat Heinz vóór zijn militaire dienst enige tijd met zijn vader in een van de groeven heeft gewerkt. Daarvoor is echter geen bewijs gevonden.
(Bron J. Schäfer)
Het monument in zijn geboorteplaats
In Häslich staat aan de Am Schulweg een monument ter herinnering aan de gevallenen uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog.
Bij de uitbreiding van het monument werden ook de namen van slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog opgenomen. De naam van Erwin Heinz Bulling staat op een van de platen.
Dankzij het onderzoek van Jürgen Schäfer, plaatselijk historicus van Häslich, is meer bekend geworden over de familie en de woonomgeving van de jonge militair.
Overlijden en oorspronkelijke begraafplaats
Erwin Heinz Bulling overleed op 21 september 1944 in Waardenburg. Hij was toen pas zestien jaar oud.
Uit een brief van de gemeente Waardenburg van 10 augustus 1945 blijkt dat Bulling begraven lag bij het kruispunt van de verkeersweg van ’s-Hertogenbosch naar Utrecht en de Rijksstraatweg van Haaften via Waardenburg naar Geldermalsen.
Hij lag daar begraven met zeven andere Duitse militairen. De gemeente vermeldde in haar brief de namen en overlijdensdata van alle acht militairen.
Het ging om:
- Heinrich Bulling
- Johann Müller
- Bruno Gamradt
- Willi Blask
- Richard Voigt
- Rudolf Flickschuh
- Johann Wiwtschariskyj
- Walter Stolle
De overlijdensdata van deze militairen lagen tussen 17 en 21 september 1944.
De gemeentelijke brief vormt een belangrijke historische bron, omdat hierin zowel de namen van de militairen als de oorspronkelijke locatie van hun graven worden vermeld.
In december 1949 werd Bulling herbegraven op de Duitse militaire begraafplaats in Ysselsteyn, Limburg.
Wat wist zijn familie over zijn overlijden?
Via Jürgen Schäfer kwam informatie beschikbaar die ongeveer dertig jaar geleden door een zus van Heinz aan hem was doorgegeven.
Over de omstandigheden van zijn overlijden werd toen vermeld:
„Gefallen nach Explosion von Munition nach Feinderkundungsflug in Holland.“
Vrij vertaald betekent dit: omgekomen na een munitie-explosie na een vijandelijke verkenningsvlucht in Nederland.
Deze mededeling is afkomstig uit de familie en vormt een belangrijk aanknopingspunt bij het onderzoek naar zijn overlijden. De precieze omstandigheden zijn hiermee niet onafhankelijk vastgesteld.
De familie bevestigde eveneens 21 september 1944 als overlijdensdatum. Dat komt overeen met de datum op de Duitse persoons- en gravenkaart.
Er bestaat daarnaast een familieverhaal dat de moeder van Heinz na de overlijdensmelding een doorboorde portemonnee toegestuurd kreeg. Zij twijfelde echter of het werkelijk de portemonnee van haar zoon was.
Over zijn dood werd binnen de familie weinig gesproken, waardoor verdere bijzonderheden niet bekend zijn geworden.
Bronnen en dankwoord
- Duitse persoons- en gravenkaart van Erwin Heinz Bulling.
- Gemeentelijke brief van Waardenburg van 10 augustus 1945 over de acht Duitse militairen die bij het kruispunt begraven lagen.
- Informatie over de familie Bulling, verzameld door Jürgen Schäfer, plaatselijk historicus van Häslich.
- Familie-informatie over de omstandigheden van zijn overlijden.
Met dank aan Jürgen Schäfer voor zijn onderzoek naar de familiegeschiedenis van Heinz Bulling en voor het beschikbaar stellen van informatie over zijn jeugd en geboorteplaats.
Erwin Heinz Bulling was pas zestien jaar oud toen hij in Nederland om het leven kwam. Zijn geboorte, militaire registratie, oorspronkelijke begraafplaats in Waardenburg en herbegrafenis in Ysselsteyn vormen samen de gedocumenteerde onderdelen van zijn levensgeschiedenis.