Crash Focke-Wulf bij Herwijnen juli 1943
Gemeente West Betuwe > Gecrashte Duitse vliegtuigen
Noodlanding Focke-Wulf van Olaf Finis 30 juli 1943 bij Herwijnen
Op 30 juli 1943 kwam boven Nederland een Duitse Focke-Wulf Fw 190 in moeilijkheden. De 23-jarige Unteroffizier Olaf Finis, vlieger van de 10. Staffel van Jagdgeschwader 2 (10./JG 2), vloog met een Fw 190 A-5, Werknummer 1182. Het toestel droeg de code 'Weisse 9'.
Wat er precies in de lucht gebeurde, is niet volledig te reconstrueren. Wel staat vast dat het toestel door vijandelijk vuur werd getroffen. Finis wist zijn zwaar beschadigde jager nog aan de grond te brengen.
Een buiklanding bij Herwijnen
Omstreeks 10.40 uur maakte de Fw 190 een noodlanding bij Herwijnen, ten oosten van Gorinchem. Omdat het landingsgestel niet kon worden gebruikt, kwam het vliegtuig op zijn buik terecht.
De schade was aanzienlijk. Het toestel werd voor ongeveer 75 procent beschadigd verklaard. Finis zelf overleefde de landing, maar raakte gewond. In de Duitse verliesadministratie wordt hij daarom als WIA (Wounded in Action) vermeld.
De gebeurtenis staat ook geregistreerd bij de Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) als verlies T2760A.
Wie raakte de Focke-Wulf?
De Duitse gegevens vermelden als oorzaak:
Bauchlandung infolge Feindbeschuss — een buiklanding als gevolg van vijandelijk vuur.
De latere reconstructie van het Duitse verlies noemt een Amerikaanse P-47 Thunderbolt als meest waarschijnlijke tegenstander. Dat past bij de grote geallieerde luchtoperaties die op deze dag boven Nederland plaatsvonden.
Maar wie de Amerikaanse vlieger was die de Fw 190 van Finis raakte, is vooralsnog niet met zekerheid vastgesteld. Er waren die dag verschillende luchtgevechten boven Midden-Nederland en verschillende Amerikaanse jachtvliegers maakten claims op Duitse toestellen.
Het zou daarom te ver gaan om één Amerikaanse piloot als de aanvaller van Finis aan te wijzen zonder aanvullend bewijs.
Een beschadigde Duitse jager in het Nederlandse landschap
Voor Olaf Finis betekende de gebeurtenis het einde van zijn vlucht. Zijn Fw 190 was zwaar beschadigd en zou niet meer als operationeel vliegtuig kunnen worden ingezet.
Voor de inwoners van Herwijnen moet het verschijnen van een Duitse jager in het landschap een indrukwekkend gezicht zijn geweest. De Focke-Wulf was een van de belangrijkste Duitse jachtvliegtuigen van de oorlog en was in 1943 een gevreesde tegenstander van de geallieerde vliegers. Toch eindigde de vlucht van Finis niet met zijn dood. Hij overleefde de noodlanding, zij het gewond.
Een klein stukje luchtoorlog boven de Betuwe
De gebeurtenis bij Herwijnen laat zien dat de luchtoorlog zich in 1943 niet alleen boven de grote Duitse steden of boven het front afspeelde. Ook boven het Nederlandse rivierengebied vonden luchtgevechten plaats.
Op 30 juli 1943 kwam daarbij de Fw 190 van Olaf Finis in de problemen. De beschadigde Duitse jager bereikte nog de grond, maar werd bij Herwijnen zwaar beschadigd achtergelaten.
Meer dan tachtig jaar later zijn de gegevens over deze gebeurtenis nog altijd terug te vinden: de naam van de vlieger, zijn eenheid, het type vliegtuig, het werknummer, de code en de plaats van de noodlanding.
Olaf Finis overleefde zijn ontmoeting met de geallieerde jagers. Zijn Focke-Wulf Fw 190 A-5, 'Weisse 9', bleef op 30 juli 1943 echter als zwaar beschadigd wrak bij Herwijnen achter.