Crash Lancaster bij Zoelmond 1945

Gemeente Buren > Gecrashte geallieerde vliegtuigen

Crash Avro Lancaster HK770 (GI-T) bij Zoelmond, 22 april 1945

Avro Lancaster- Bron Kogo

Op 22 april 1945, slechts twee weken voor het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa, stortte een Britse Avro Lancaster bommenwerper neer bij Zoelmond, richting Maurik in de Gelderse Betuwe. Het toestel was onderweg terug van een bombardementsmissie boven Bremen, Duitsland. Opmerkelijk genoeg overleefde de voltallige bemanning de crash, maar zij werden wel krijgsgevangen gemaakt.

Het toestel

Type: Avro Lancaster B Mk I
Serienummer: HK770
Squadron: No. 622 Squadron (RAF)
Code: GI-T
Basis: RAF Mildenhall, Suffolk, Verenigd Koninkrijk

De vlucht

Op 22 april 1945 om 15.10 uur steeg de Lancaster op van RAF Mildenhall voor een dagelijkse bombardementsvlucht naar Bremen. Het toestel maakte gebruik van de zogenaamde G/H-bombardementstechniek, een nauwkeurig navigatie- en richtsysteem dat vanuit de bommenwerper zelf werkte.
Terwijl de Lancaster zich op de laatste bombardementsrun boven Bremen bevond, kreeg het toestel om 18.28 uur een voltreffer van Duitse luchtafweer (flak). De inslag trof de buitenste linkermotor, die samen met ongeveer twee meter van de vleugeltip werd weggeslagen. Het achtergebleven gat in de vleugel vatte vlam. Het vliegtuig raakte uit balans en maakte een steile duik van 18.000 voet (ongeveer 5,5 kilometer).

De piloot wist het toestel op 12.000 voet (ongeveer 3,6 kilometer) weer onder controle te krijgen en gaf het bevel om te springen. De bommenlading werd in veiligheid gebracht, maar het zwaar beschadigde toestel bleef hoogte verliezen.
Omdat de Lancaster na de voltreffer boven Bremen nog een aanzienlijk stuk sturend en zwevend heeft afgelegd richting bevrijd gebied, raakte de bemanning tijdens de afsprong en de uiteindelijke crashlocatie over een groter gebied verspreid. De feitelijke inslag van het toestel vond dus plaats in het grensgebied tussen de akkers/uiterwaarden van Zoelmond en Maurik.

De bemanning

De gehele Britse bemanning wist met succes uit het toestel te springen, waarschijnlijk boven Duits grondgebied. Allen overleefden de oorlog als krijgsgevangene (POW). Hieronder een overzicht van de bemanningsleden:

Edward George Cook, Flight Lieutenant, Piloot
Hij ontving het Distinguished Flying Cross (DFC). Hij wist als laatste uit het toestel te springen, vanaf een hoogte van slechts 1.200 voet, nadat hij de Lancaster nog boven Nederlands grondgebied had weten te brengen.

Hij verbleef enige tijd in de gevangenis aan het Wolvenplein in Utrecht en in een krijgsgevangenenkamp op Terschelling. Na de oorlog woonde hij in de buurt van Lake Havasu, Arizona (VS).

Thomas McLaren, Sergeant, Flight Engineer, Krijgsgevangen

Melville Parry, Flying Officer, Navigator, Krijgsgevangen

Peter David Gough, Flying Officer, Bomb Aimer (bommenrichter), Krijgsgevangen

Robert Walker Sherry, Flying Officer, Boordtelegrafist, Krijgsgevangen

C.T. Savage, (In de RAF-boeken officieel geregistreerd onder zijn roepnaam/tweede voornaam James of afgekort als T.J., voluit Terence James). Sergeant, Mid-Upper Gunner (boordschutter midden), Krijgsgevangen

Ronald Charles Hagerty, Sergeant, Rear Gunner (achterschutter), Krijgsgevangen

Historische context

Deze crash was bijzonder, omdat het de laatste operatieve verlies was van No. 622 Squadron tijdens de Tweede Wereldoorlog. Slechts enkele weken later, in mei 1945, zou het squadron worden ingezet voor humanitaire missies, waaronder Operatie Manna, het droppen van voedsel boven het uitgehongerde Nederland.

Na de oorlog bleef No. 622 Squadron actief en is tegenwoordig gestationeerd op RAF Brize Norton.