Crash Junker 88 juli 1942
Gemeente Culemborg > Gecrasht Duits vliegtuig
1 juli 1942: Motorstoring boven de grienden van de Prijsseweg
Junkers Ju 88 (Bron: Bundesarchiv, Bild 101I-417-1766-03A / Ellerbrock / CC-BY-SA 3.0)
In de vroege oorlogsjaren trilde de lucht boven de West-Betuwe regelmatig door het gebrul van passerende bommenwerpers. In de lokale overlevering en vroege rapportages werd er over de crash op woensdag 1 juli 1942 vaak gesproken over een 'Dornier Do 127'. Wie echter in de officiële registers van de Studiegroep Luchtoorlog duikt, stuit op een noodzakelijke historische correctie. Een Dornier met dat typenummer heeft operationeel nooit bestaan. In werkelijkheid ging het om een zware, tweemotorige Junkers Ju 88 A-4 (serienummer 140043, rompcode M7+AL) van het Duitse 4. Staffel / Küstenfliegergruppe 106.
Die ochtend steeg de glanzend gecamoufleerde Junkers op vanaf de vliegbasis Schiphol voor een operationele vlucht. Al snel na de start ging het hopeloos mis. Een plotselinge, zware motorstoring zorgde ervoor dat de piloot de controle over het zware gevechtsvliegtuig begon te verliezen. Met een haperende motor en snel hoogteverlies was terugkeren naar Schiphol geen optie meer. De bommenwerper scheerde laag over de Betuwse boomgaarden, op zoek naar een open stuk grond.
Een vuurzee aan de Prijsseweg
De piloot reageerde koelbloedig en zocht de uiterwaarden en weilanden aan de rand van Culemborg op. Rond de klok van 11:05 uur zette hij de haperende machine met een enorme klap neer in een weiland aan de Prijsseweg. De buiklanding was hard; het landingsgestel brak af en de brandstoftanks scheurden open. Binnen enkele minuten veranderde het trotse toestel in een brandende vuurzee die uiteindelijk volledig uitbrandde. De dikke zwarte rookwolken waren in de wijde omtrek van Culemborg te zien.
Het lot van de bemanning
Gezien de enorme ravage was het een absoluut wonder dat er die ochtend geen doden vielen te betreuren. De vierkoppige Duitse bemanning wist zich ternauwernood uit het brandende wrak te bevrijden:
Feldwebel H. Schierholz (Piloot) – Raakte gewond
Unteroffizier E. Krause (Waarnemer) – Raakte gewond
Unteroffizier W. Scharp (Boordschutter) – Raakte gewond
Gefreiter H. Söffing (Marconist) – Bleef als enige volkomen ongedeerd
De gewonde bemanningsleden werden door toegesnelde Duitse militairen geëvacueerd en naar een hospitaal overgebracht. Voor de inwoners van Culemborg bleef de crash aan de Prijsseweg een van de meest tastbare herinneringen aan de luchtoorlog in dat relatief vroege stadium van de bezetting.